Hava Durumu

:

:

:

Eser Irshad: Coronavirüs Nedir, Pandemiye Dönüşür mü?

11 Mart 2020 Çarşamba 23:11

SONMANŞET.COM- Yaşamını uzun yıllardan bu yana Amerika Birleşik Devletleri'nde (ABD) sürdüren Halk Sağlığı Uzmanı Eser Şeyhoğlu Irshad son birkaç aydır tüm dünyayı etkisi altına alan Coronavirüs ile ilgili bilinmeyenleri kaleme aldı. ''Dünyanın gündeminde olan novel coronavirus (yeni koronavirus) üst solunum yollarında enfeksiyona yol açabilen büyük bir coronavirus ailesinin bir üyesidir. Çin'in Hubey eyaletine bağlı Wuhan kentinde

Eser Irshad: Coronavirüs Nedir, Pandemiye Dönüşür mü?

Yaşamını uzun yıllardan bu yana Amerika Birleşik Devletleri'nde (ABD) sürdüren Halk Sağlığı Uzmanı Eser Şeyhoğlu Irshad son birkaç aydır tüm dünyayı etkisi altına alan Coronavirüs ile ilgili bilinmeyenleri kaleme aldı. İşte o Yazı:

Dünyayı tehdit eden Coronavirus nedir? Pandemiye Dönüşür mü? Kendinizi ve ailenizi coronavirusten nasıl korursunuz?

Dünyanın gündeminde olan novel coronavirus (yeni koronavirus) üst solunum yollarında enfeksiyona yol açabilen büyük bir Coronavirus ailesinin bir üyesidir. Çin'in Hubey eyaletine bağlı Wuhan kentinde Aralik 2019’da yeni koronavirus ortaya çıktı. Enfekte olan bireylerin deniz ürünleri vecanlı hayvan satan pazarlarla ilişkili olması, bu virüsün zoonotik orijinli olduğunu göstermektedir. Zoonotik ifadesi, bu virüslerin hayvandan insana geçebileceği (yayıldığı)anlamına gelmektedir. Daha sonra gorulen vakalarda bu pazarlarla ilişkisi olmayan bireylerin de olması ise virusun yayılımınin insandan insana da olduğunu ortaya koymaktadır.

Dünya Saglik Orgutu (DSO) tarafindan COVID-19 olarak adlandırılan yeni korona virus 100’un üzerinde ülkeye yayıldı. Covid-19, Corona'nın co'su, virüs'ün vi'si ve hastalık kelimesinin İngilizcesi olan 'disease' sözcüğünün d'si ve  2019’un 19’undan türetildi. Dünya genelinde vaka sayısı 121.564, tedavi olanların sayisi 66.239,bu virus nedeniyle hayatini kaybedenlerin sayisi ise 4373. (11 MART 2020 itibariyle)

DSO, COVID-19 salgınıyla ilgili 30 Ocak 2020 tarihinde ‘Uluslar arası Halk Sağlığı Acil Durumu (PHEIC)’ ilan etti.  COVID-19, DSO tarafindan pandemik hastalık kategorisine henuz alınmadı. Ancak, virüs Antartika haricinde butun kıtalara yayildigli için bazi uzmanlar pandemik olarak kabul ediyorlar. Pandemik, dünya çapında görülen bir Epidemik; diğer bir anlamda dünyanın birçok bölgesinde (Birçok ülke, kıta)  eş zamanli olarak görülen ve çok sayıda inasanı etkileyen salgın hastalık. COVID-19 virus salgini bugün (11 Mart 2020) itibariyle DSO tarafindan Pandemik ilan edildi.

COVID-19 virüsleri in insandan insana bulaşması, genellikle sağlıklı bir insanın enfekte bir insanın vücut salgılarıyla temas etmesi sonucu mümkün oluyor. COVID-19 virusu enfekte olmuş bireylerden hapşırma, oksurme, yada yakın temas yoluyla ortaya saçılan damlacıklarla ve hastaların kontamine ettiği yüzeylerden bulaşabilir.

COVID-19 virüsünun 'inkubasyon süresi', yani enfeksiyonun kapıldığı andan belirtilerin görüldüğü zamana kadar olan dönem yaklaşık 2 ila14 gündur. COVID-19 hastali grip benzeri ates, oksuruk, nefes darlığı belirtiler gösterir. Bazi hastalarda kusma ve ishal de gorulebilir. Bazi COVID-19 hastalari asimptomatik olabilir yani belirti göstermeyebilirler.

Yaslılar, kronik rahatsızlığı olan (kalp-damar hastalığı, diyabet, kronik obstruktif akciger hastaligi, kanser, yuksek tansiyon) ve bağışıklık sistemi baskılanmış bireyler daha büyük risk altında bulunmaktadirlar. Cocuklar, mevsimsel gripten farkli olarak COVID-19 risk grubuna girmiyorlar. Ayrıca sigara kullanimi da COVID-19 hastaligi icin risk faktorudur.

COVID-19 dahil tum solunum yolları hastalıklarindan korunmak için alınması gereken önlemler:

•             Sarılıp, öpüşmek, el sıkışmak kültürümüzün bir parçası. Kendi ve çevremizin sağlığı için el sıkışma, sarılma ve öpüşme geleneğinden uzak durunuz.

•             Ağzınıza, burnunuza, ve gözünüze dokunmaktan kaçının.  Saatte ortalama 23 kez elimizi yüzümüze değdiriyoruz. Bu aliskanligimizdan kurtulmak icin caba sarfediniz.

•             Hapşırma ve öksürme esnasında ağız elle kapatılmamalıdır. Çünkü bu sekilde virüsü başkalarina da bulaştırabiliriz. Mümkünse kagit mendille agiz veburun kapatilmali, kullandiktan sonra cope atilmalidir.  

•             En az 20 saniyeolacakşekildeellersuvesabunlayıkanmali. Su ve sabunun bulunmadigi ortamlarda alkol bazli bir dezenfektan bulundurulmali. Kolonyada ayni islevi gorur.Ancak alkol orani enaz % 60 olmalı.

•             Guclu bir bağışıklık sistemine sahip olmak. Saglikli beslenme, düzenli egzersiz ve yeterli uyku cok onemli

•             COVID-19 ve soğuk algınlığı belirtileri gösteren bireylerden uzak durunuz

•             N 95 yüz maskeleri, COVID-19 belirtileri gösteren kişiler (hastalığın başkalarına yayılmasını önlemek için), hastaya bakan aile bireyleri ve saglik calisanlari tarafindan kullanılmalıdir.

COVID-19 hastalığına özgü bir tedavi henüz bulunmamakla birlikte hastaligina karsiaşı geliştirme çalışmaları devam ediyor. Bazı aşıların hayvanlar üzerinde denenme aşamasında olduğu ve kullanılabilecek bir aşının bir yada bir bucuk yılı bulması bekleniyor.

COVID-19 tüm dünyaya yayılırken insanlarda korku ve paniğe yol açan sosyal medyada bu virusle ilgili bilgi kirliliğine de dikkat çekmek isterim. Ayrıca, soysal medyada susam yağı ve sarımsak yemenin yada cilde sürmenin COVID-19 virüsü enfektesine engel olacağı diye paylaşımlarda bulunuluyor. Bu tür yanlış inanışlara itibar edilmemeli, Sağlık Bakanlığı'nın ve doktorlarımızın verdigi bilgiler doğrultusunda hareket edilmeli.

 

 

 

Okuyucu Yorumları

(0 yorum)
600
Gönder
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu sayfalarda yer alan okur yorumları kişilerin kendi görüşleridir. Yazılanlardan sonmanset.com sorumlu tutulamaz.